مدار الکتریکی چیست ؟ توضیح ساده و مفهومی از پایه‌ ترین مفهوم الکترونیک

مدار الکتریکی چیست ؟ توضیح ساده و مفهومی از پایه‌ ترین مفهوم الکترونیک ، شاید برایتان این پرسش پیش آمده باشد که بارهای الکتریکی چگونه می‌توانند بدون نیاز به «مبدأ» و «مقصد»های فرضی، به‌طور پیوسته و در یک جهت یکنواخت درون سیم‌ها حرکت کنند. اگر قرار باشد الگوی «مبدأ و مقصد» واقعاً کار کند، هر دو باید ظرفیت بی‌نهایتی برای نگهداری بار داشته باشند تا بتوانند جریان دائمی را حفظ کنند!

اگر از مثال «تیله و لوله» که در مطلب «رساناها، نارساناها و جریان الکترون» مطرح شد استفاده کنیم، سطلِ مبدأِ تیله‌ها و سطلِ مقصدِ تیله‌ها باید آن‌قدر بزرگ باشند که ظرفیتی نامحدود برای تیله‌ها داشته باشند تا «جریان» تیله‌ها بتواند ادامه پیدا کند.

مدار چیست؟

پاسخ این تناقض در مفهوم «مدار» پیدا می‌شود: یک مسیر حلقه‌ای و بی‌پایان برای حامل‌های بار. اگر یک سیم یا چند سیم را سر به سر به هم وصل کنیم و آن‌ها را طوری حلقه کنیم که یک مسیر پیوسته بسازند، می‌توانیم جریان یکنواخت بار را بدون توسل به مبدأ و مقصدهای بی‌نهایت برقرار کنیم.

در چنین مداری، هر حامل بار که در جهت ساعت‌گرد جلو می‌رود، به حامل جلویی فشار وارد می‌کند؛ آن هم به بعدی، و همین‌طور ادامه پیدا می‌کند درست شبیه یک حلقهٔ هولاهوپ که با تیله‌ها پر شده باشد. حالا می‌توانیم جریان پیوستهٔ بار را، بدون نیاز به «منبع» و «چاهک»های بی‌پایان، برای مدت نامحدود حفظ کنیم. فقط یک چیز لازم است: یک عامل انگیزانندهٔ پیوسته برای به حرکت درآوردن این حامل‌های بار؛ موضوعی که در بخش بعدی همین فصل، یعنی «ولتاژ و جریان»، به آن می‌پردازیم.

وقتی می‌گوییم مدار قطع شده یعنی چه؟

پیوستگی در مدار، درست به اندازهٔ یک تکه سیم مستقیم اهمیت دارد. همان‌طور که در مثالِ سیم مستقیمِ بین «مبدأ» و «مقصد» دیدیم، هر گونه شکستگی در این حلقه باعث می‌شود بار الکتریکی نتواند از آن عبور کند.

یک اصل مهم این است که محلِ قطع‌شدن اصلاً اهمیت ندارد. هر ناپیوستگی در مدار، جریان بار را در کل مدار متوقف می‌کند. تا وقتی یک حلقهٔ رسانای کامل و بدون شکستگی وجود نداشته باشد که حامل‌های بار از آن عبور کنند، جریان پایدار اساساً برقرار نمی‌شود.

مرور مطالب

• مدار (Circuit) حلقه‌ای پیوسته و بدون گسست از مادهٔ رساناست که اجازه می‌دهد حامل‌های بار (مانند الکترون‌ها) به‌طور مداوم در آن حرکت کنند، بدون آن‌که «آغاز» یا «پایان» مشخصی داشته باشد.
• اگر مدار «قطع» باشد، یعنی اجزای رسانای آن دیگر یک مسیر کامل تشکیل نمی‌دهند و در نتیجه جریانِ پیوستهٔ بار در آن رخ نمی‌دهد.
• محل قطع‌شدن در مدار، در ناتوانی آن برای حفظ جریان پیوسته بی‌اثر است؛ هر شکستگی، در هر نقطه‌ای از مدار، مانع حرکت حامل‌های بار در سراسر مدار می‌شود.

سوالات متداول

اگر این مقاله مدار الکتریکی چیست ؟ توضیح ساده و مفهومی از پایه‌ ترین مفهوم الکترونیک برای شما مفید بود، آن را با دوستان خود به اشتراک بگذارید و برای مشاهده آموزش‌های بیشتر به سایت ما سر بزنید.